Blog

Współczesne realia gospodarcze stawiają przed przedsiębiorcami wiele wyzwań, wśród których szczególne miejsce zajmuje konieczność dostosowania się do licznych obowiązków prawnych oraz ryzyko przeprowadzenia kontroli przez organy państwowe. W ostatnich latach można zaobserwować wyraźny wzrost liczby oraz intensywności kontroli podatkowych, które coraz częściej dotykają jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG). Tego typu kontrole nie są już rzadkością – przeciwnie, stały się jednym z realnych zagrożeń dla płynności i dalszego funkcjonowania małych firm.

Szczególnie niepokojącym zjawiskiem jest coraz częstsze stosowanie środka w postaci zabezpieczenia na rachunku bankowym już na etapie samej kontroli, jeszcze przed wydaniem decyzji. Zablokowanie firmowych środków może w praktyce oznaczać paraliż działalności – niemożność opłacenia zobowiązań wobec kontrahentów, pracowników czy urzędów. Dlatego przedsiębiorcy coraz częściej zastanawiają się, jak można się przed tym skutecznie zabezpieczyć. 

Bezpieczna forma prowadzenia biznesu 

Kontrola skarbowa to procedura mająca na celu sprawdzenie, czy podatnik rzetelnie wywiązuje się ze swoich obowiązków podatkowych. Organy podatkowe – przede wszystkim naczelnik urzędu skarbowego – mogą prowadzić taką kontrolę zarówno wobec dużych spółek, jak i jednoosobowych działalności gospodarczych. Pierwszym krokiem do zapewnienia bezpieczeństwa prawno-organizacyjnego firmy jest wybór właściwej formy prowadzenia działalności gospodarczej. Inaczej wygląda odpowiedzialność majątkowa osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, a inaczej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.  

Z formalnego punktu widzenia JDG to osoba fizyczna, która odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem – zarówno tym firmowym, jak i prywatnym. I właśnie to stanowi największe ryzyko. Organ skarbowy może szybko i stosunkowo łatwo objąć zabezpieczeniem nie tylko rachunek firmowy, ale również prywatne konta, a także inne składniki majątku osoby prowadzącej działalność. 

Co więcej, JDG są często postrzegane jako mniej doświadczone, słabiej chronione podmioty, z którymi łatwiej przeprowadzić działania kontrolne. Brak wyodrębnionego majątku firmowego, słabsze procedury wewnętrzne, brak obsługi prawnej – to wszystko powoduje, że przedsiębiorcy działający jako JDG są bardziej narażeni na dotkliwe skutki kontroli niż wspólnicy spółek kapitałowych. 

Zajęcie rachunku firmowego – realne ryzyko paraliżu firmy 

Zabezpieczenie rachunku bankowego już na etapie kontroli to jeden z najbardziej dotkliwych środków, jakie mogą zostać zastosowane w toku kontroli. I choć teoretycznie jego celem jest zabezpieczenie przyszłych należności Skarbu Państwa, w praktyce często prowadzi do tego, że przedsiębiorca traci możliwość prowadzenia bieżącej działalności. Zablokowanie środków oznacza brak możliwości zapłaty za towar, wypłaty wynagrodzenia czy realizacji bieżących zobowiązań wobec kontrahentów. W efekcie firma staje się niewypłacalna, a jej reputacja może doznać poważnego uszczerbku. 

Wybór formy prawnej prowadzenia działalności to nie tylko kwestia optymalizacji podatkowej czy też formalnej wygody. To przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa. Przekształcenie JDG w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może znacząco ograniczyć ryzyko osobistej odpowiedzialności za zobowiązania wobec urzędu skarbowego, a także zabezpieczyć prywatny majątek przedsiębiorcy. Spółka z o.o. ma wyodrębniony majątek, a właściciel – co do zasady – nie odpowiada za jej zobowiązania swoim prywatnym majątkiem (z wyjątkami przewidzianymi np. dla członków zarządu w art. 299 ksh). 

Choć prowadzenie spółki z o.o. wiąże się z większą liczbą obowiązków formalnych, kosztami księgowości i wymogiem prowadzenia pełnej księgowości, to dla wielu przedsiębiorców może być to opłacalna inwestycja w bezpieczeństwo. W sytuacji kryzysowej lub w razie agresywnych działań fiskusa, posiadanie struktury prawnej chroniącej prywatne aktywa może być kluczowe dla przetrwania. 

Jednym z prostych, a często pomijanych sposobów zabezpieczenia się na wypadek kontroli skarbowej jest ustanowienie pełnomocnika ogólnego w CEIDG. Pełnomocnik taki może reprezentować przedsiębiorcę w sprawach podatkowych, odbierać pisma, kontaktować się z urzędami oraz prowadzić korespondencję z organami skarbowymi. W praktyce oznacza to, że urząd nie może tak po prostu ominąć pełnomocnika i kontaktować się bezpośrednio z przedsiębiorcą. 

Pełnomocnik ogólny, szczególnie jeśli jest doświadczonym doradcą podatkowym lub prawnikiem, może odgrywać istotną rolę już na etapie kontroli – odpowiednio komunikując się z urzędnikami, nadzorując przebieg postępowania i podejmując działania zmierzające do ochrony interesów przedsiębiorcy. Zgłoszenie pełnomocnika ogólnego jest bezpłatne i można je dokonać elektronicznie – to mały krok, który może mieć duże znaczenie. 

Podsumowując, rosnąca liczba kontroli, rosnące uprawnienia organów skarbowych oraz możliwość stosowania drastycznych środków już na etapie weryfikacji powinny skłaniać przedsiębiorców do strategicznego myślenia o przyszłości. Jeśli prowadzisz JDG i masz coraz większe obroty , warto rozważyć zmianę formy prawnej na bardziej bezpieczną. Nawet jeśli nie zdecydujesz się od razu na przekształcenie w spółkę z o.o., możesz wprowadzić pewne zabezpieczenia – przygotować dokumentację na bieżąco, skonsultować się z prawnikiem podatkowym i zgłosić pełnomocnika ogólnego. 

Niezależnie od formy działalności, warto również cyklicznie przeprowadzać wewnętrzne audyty, zadbać o rzetelność fakturowania, weryfikować kontrahentów i prowadzić dokumentację zgodnie z przepisami. Kontrola skarbowa może być stresująca i trudna, ale odpowiednie przygotowanie i strukturalne zabezpieczenie działalności mogą sprawić, że firma przetrwa nawet najtrudniejsze chwile bez większych strat. 

źródło: ikidp.pl