Blog

Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 2026 roku wynoszą od 2 % do 17 %. Ustawodawca przypisuje konkretne stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do rodzajów działalności i źródeł przychodów: wolne zawody co do zasady stosują stawkę 17%, a wybrane, szczegółowo określone usługi mogą podlegać stawkom 15%, 14%, 12% lub 10%.

Czym jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania w podatku dochodowym, w której zobowiązanie oblicza się od uzyskanego przychodu bez prawa do odliczania kosztów. Z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą skorzystać osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą samodzielnie, a także w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, jeżeli przychody z tej działalności osiągnięte w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro. Ryczałt może stosować również przedsiębiorstwo w spadku na zasadach przewidzianych w ustawie. Nowi przedsiębiorcy mogą wybrać ryczałt niezależnie od wysokości przychodu. Oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w roku podatkowym, a jeżeli pierwszy przychód osiągnięto w grudniu – do końca roku podatkowego. Rezygnacja z ryczałtu następuje przez wybór innej formy opodatkowania na kolejny rok podatkowy i złożenie wymaganego oświadczenia w ustawowym terminie.

Zaletą ryczałtu jest prosta ewidencja przychodów i relatywnie niskie stawki, co szczególnie doceniają freelancerzy i drobni usługodawcy. Należy jednak pamiętać, że podatek płaci się od całego przychodu – przy wysokich kosztach alternatywne formy opodatkowania mogą okazać się korzystniejsze. W prowadzeniu uproszczonej księgowości pomagają narzędzia online, takie jak Symfonia eBiuro, które umożliwiają elektroniczne fakturowanie i kontrolę należności.

Kto nie może skorzystać z ryczałtu?

Ryczałt nie przysługuje wszystkim. Ustawa w art. 8 wyłącza go m.in. dla aptek, podmiotów handlujących walutami, sprzedawców części do pojazdów i producentów wyrobów obciążonych akcyzą (z wyjątkiem energii z OZE). Jeżeli podatnik (także wspólnik spółki) wybrał ryczałt, a następnie uzyska przychody ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów albo ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy w roku bieżącym lub poprzednim, traci w tym roku prawo do ryczałtu od dnia uzyskania tego przychodu i do końca roku opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Stawki ryczałtu w 2026 r.

Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych są przypisane do rodzaju działalności. Najwyższą stawkę 17 % płacą wolne zawody, takie jak adwokaci, notariusze czy maklerzy. Dla wybranych usług obowiązuje stawka 15% (m.in. dla licencji, pośrednictwa w handlu, magazynowania, usług finansowych i reklamy), przy czym usługi prawne są objęte 15% tylko wtedy, gdy nie są wykonywane w ramach wolnego zawodu. Wolne zawody prawnicze (np. adwokat, radca prawny, notariusz) stosują stawkę 17%. 14 % obejmuje przychody ze świadczenia usług w zakresie opieki zdrowotnej, architektonicznych i inżynierskich oraz w zakresie specjalistycznego projektowania. 12 % obejmuje przychody ze świadczenia usług związanych z wydawaniem pakietów gier komputerowych, z wyłączeniem publikowania gier komputerowych w trybie on-line oraz oprogramowania komputerowego pobieranego z Internetu, z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line, a także usług związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego oraz w zakresie instalowania oprogramowania, a 10 % dotyczy kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.

Stawka 8,5% obejmuje z zastrzeżeniem innych stawek przychody z działalności usługowej, w tym przychody z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%. Natomiast przychody z działalności gastronomicznej co do zasady są opodatkowane stawką 3%, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% (dla których stosuje się 8,5%). Z kolei dla przychodów m.in. z najmu prywatnego, a także świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, świadczenia usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych, wykonywania usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych, wynajmu/dzierżawy wskazanych środków transportu oraz świadczenia usług pomocy społecznej z zakwaterowaniem stosuje się 8,5% do 100 000 zł przychodu w roku podatkowym i 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł. W przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej, osiągających przychody z art. 6 ust. 1a, którzy złożą oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jednego z nich, limit 100 000 zł wynosi 200 000 zł. Stawka 5,5% dotyczy m.in. działalności wytwórczej, robót budowlanych oraz transportu ładunków taborem o ładowności powyżej 2 ton, a także przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia świadectw pochodzenia. Stawka 3% dotyczy m.in. działalności usługowej w zakresie handlu (potocznie: działalności handlowej, nie tylko detalicznego), działalności gastronomicznej (z wyłączeniem sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%) oraz usług związanych z produkcją zwierzęcą, a także wybranych innych przychodów wskazanych w ustawie (np. sprzedaży ryb czy zbycia niektórych ruchomych składników majątku). Najniższą stawką 2 % objęto sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy przetworzonych w sposób nieprzemysłowy.

Przykłady zastosowania stawek

Przykład najmu mieszkania: przedsiębiorca prowadzący najem prywatny uzyskał w 2025 r. 140 000 zł przychodu z wynajmu lokalu mieszkalnego. Do 100 000 zł zastosuje stawkę 8,5 %, co daje 8 500 zł podatku. Od nadwyżki 40 000 zł zapłaci 12,5 %, czyli 5 000 zł. Łączny ryczałt wyniesie 13 500 zł.

Składki i obowiązki ewidencyjne

Co do zasady ryczałtowcy prowadzą ewidencję przychodów i przechowują dowody sprzedaży, ale osoby rozliczające ryczałtem wyłącznie najem prywatny nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji przychodów, a w niektórych szczególnych przypadkach zamiast niej prowadzi się odrębną ewidencję sprzedaży. Brak ewidencji przychodów (albo prowadzenie jej w sposób wadliwy) może skutkować ustaleniem przez organ niezaewidencjonowanego przychodu i wymierzeniem ryczałtu w wysokości pięciokrotności właściwej stawki, nie więcej jednak niż 75% tego przychodu. Jeżeli ryczałt jest stosowany w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, podatnik oprócz podatku co do zasady opłaca również składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS) oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast rozliczanie wyłącznie najmu prywatnego ryczałtem (najem poza działalnością gospodarczą) nie powoduje obowiązku opłacania składek ZUS ani składki zdrowotnej z tytułu tego najmu. W 2026 r. składka zdrowotna wynosi 9 % podstawy: przy przychodach do 60 000 zł podstawa to 60 % przeciętnego wynagrodzenia, a składka wynosi 498,35 zł miesięcznie. Przy przychodach 60–300 tys. zł podstawę stanowi 100 % wynagrodzenia i składka wynosi 830,58 zł, a powyżej 300 000 zł podstawą jest 180 % wynagrodzenia, a składka to 1 495,04 zł. Zapłacone składki społeczne można odliczyć od przychodu opodatkowanego ryczałtem, a przedsiębiorca rozliczający działalność gospodarczą ryczałtem może dodatkowo pomniejszyć przychód z tej działalności o 50% zapłaconej składki zdrowotnej (to odliczenie nie dotyczy np. samego najmu prywatnego). W 2024 r. z odliczenia składki zdrowotnej skorzystało ok. 814,8 tys. podatników.

Zalety i wady ryczałtu na tle innych form opodatkowania

Ryczałt ma wiele atutów: niskie stawki, prostą ewidencję i brak obowiązku prowadzenia pełnej księgowości. Korzystają z niego głównie freelancerzy, drobni producenci i wynajmujący – w 2024 r. ponad połowa przychodów ryczałtowych pochodziła od jednoosobowych firm i wynajmujących. Wadą jest opodatkowanie całego przychodu, co przy wysokich kosztach może być mniej korzystne niż skala czy podatek liniowy. Ponadto katalog działalności dopuszczonych do ryczałtu jest ograniczony i wymaga dokładnej klasyfikacji.

Podsumowanie

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to atrakcyjna forma opodatkowania dla przedsiębiorców, którzy spełniają warunek limitu przychodów (2 mln euro rocznie) i działają w branżach dozwolonych ustawowo. Stawki ryczałtu w 2026 r. wynoszą od 2 % do 17 %, a wybór właściwej stawki zależy od rodzaju wykonywanej działalności. Ustawodawca oferuje niższe stawki dla produkcji, handlu i najmu, a wyższe dla wolnych zawodów oraz usług specjalistycznych. Mimo braku możliwości odliczania kosztów, dla wielu przedsiębiorców prostota rozliczeń i niskie stawki są korzyścią, zwłaszcza w połączeniu z nowoczesnymi narzędziami do e‑księgowości, takimi jak Symfonia eBiuro, które ułatwiają prowadzenie ewidencji przychodów.

źródło: symfonia.pl