Blog

Działalność nierejestrowana to doskonałe rozwiązanie dla osób, które nie chcą zakładać firmy, lecz chciałyby spróbować swoich sił we własnym biznesie – np. sprzedaży online. Sprawdź, ile można dorobić bez działalności w 2025 roku, na czym dokładnie polega działalność gospodarcza nierejestrowana i jak wygląda kwestia składek ZUS oraz podatku w przypadku tej formy zarobku.

Na czym polega działalność nierejestrowana?

Działalność nierejestrowana, nazywana również działalnością nieewidencjonowaną, jest działalnością zarobkową, która nie wymaga rejestracji firmy. Oznacza to, że nie jest konieczny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Działalność nierejestrowana może oferować produkty oraz usługi m.in. z zakresu sprzedaży online, edukacji (np. udzielania korepetycji), usług kosmetycznych czy rękodzieła.

Działalność nierejestrowana 2025 r. – kto może ją prowadzić?

Działalność nierejestrowaną mogą prowadzić tylko osoby fizyczne, które działają w sposób samodzielny. Dotyczy to także osób niepełnoletnich – taka działalność nie zależy od faktu posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych. Niepełnoletni między 13. a 18. rokiem życia prowadzący działalność bez rejestracji muszą natomiast pamiętać o pewnych ograniczeniach. Dotyczą one również osób bezrobotnych, które chciałyby prowadzić działalność nierejestrowaną. Mają one taką możliwość wyłącznie wówczas, gdy działalność ta opiera się tylko na umowach sprzedaży. A co w przypadku urzędników? Mają oni pełne prawo prowadzić firmę nierejestrowaną, jednak muszą stosować się do zapisów regulaminów wewnętrznych lub zarządzeń urzędu centralnego w zakresie zasad uzyskiwania zgody dyrektora generalnego urzędu na podjęcie dodatkowych aktywności zarobkowych. Działalności nierejestrowanej nie mogą natomiast prowadzić wspólnicy spółek handlowych czy cywilnych.

Do jakiej kwoty działalność nierejestrowana w 2025 roku?

Wiele osób zastanawia się, ile można zarobić na działalności nierejestrowanej. Bez rejestracji firmy w CEIDG można osiągać przychody do 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2025 roku maksymalny przychód to zatem 3499,50 zł brutto, ponieważ najniższa krajowa wynosi aktualnie 4666 zł brutto. Działalność nierejestrowaną można prowadzić, jeżeli w ciągu poprzednich 5 lat (60 miesięcy) nie była wykonywana działalność gospodarcza. Dotyczy to również sytuacji, w których działalność była w tym okresie zawieszona.

Działalność nierejestrowana – limit. Jak go ustalić?

Limit przychodów umożliwiających prowadzenie działalności nierejestrowanej obejmuje przychody należne z danego miesiąca, które wynikają z faktur bądź rachunków – nawet jeśli klient nie zapłacił jeszcze za usługę lub towar. Nie wlicza się do niego natomiast wartości towarów zwróconych ani bonifikat czy skont (np. zniżek za płatność przed wyznaczonym terminem). Przychód jest ustalany na podstawie uproszczonej ewidencji sprzedaży – prowadzonej np. przy użyciu arkusza w MS Excel. Powinna ona uwzględniać sprzedaż za dany dzień – w przypadku sprzedaży w kolejnym dniu nie można wpisać sprzedaży z dnia poprzedniego. W razie przekroczenia miesięcznego limitu przychodu działalność automatycznie zostaje uznana za działalność gospodarczą – wówczas w ciągu 7 dni należy zarejestrować ją w CEIDG.

Działalność nierejestrowana a ZUS

Przychody osiągane w ramach działalności nierejestrowanej nie podlegają obowiązkowym składkom – zarówno na ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenie zdrowotne. Dzięki temu osoby, którym zależy na dorobieniu na niewielkich zleceniach (np. udzielaniu lekcji angielskiego czy sprzedaży ręcznie wykonywanej biżuterii), mogą zarabiać bez ponoszenia wysokich kosztów. Jeśli natomiast podatnik chce w ramach tej formy działalności wykonywać umowę zlecenie lub umowę o świadczenie usług, podlega ubezpieczeniom jako zleceniobiorca. Podobnie, jeżeli jest on zatrudniony jednocześnie na etacie na podstawie umowy o pracę, podlega ubezpieczeniom właśnie z tytułu tej pracy.

Działalność nierejestrowana a ubezpieczenie zdrowotne

W związku z tym, że przychody z działalności nierejestrowanej nie podlegają składkom ZUS – w tym składce zdrowotnej – podatnik nie może korzystać z ubezpieczenia zdrowotnego. W ramach prowadzonej firmy bez rejestracji nie przysługuje mu zatem prawo do zwolnienia lekarskiego (L4) ani zasiłku chorobowego. Dotyczy to jednak wyłącznie sytuacji, w których dana osoba nie jest w tym samym czasie zatrudniona na podstawie umowy o pracę czy umowy zlecenie.

Działalność nierejestrowana a składka zdrowotna na zasadach dobrowolnych

W sytuacji, w której działalność nierejestrowana stanowi jedyne źródło dochodu i jedyny tytuł do ubezpieczeń, prowadząca ją osoba może opłacać dobrowolną składkę zdrowotną. Jest to możliwe, jeżeli nie jest ona:

• członkiem rodziny osoby ubezpieczonej;
• objęta powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego w jednym z krajów Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).

Działalność nierejestrowana – jaki PIT?

W przypadku przychodów pozyskiwanych zarówno w ramach działalności nierejestrowanej, jak i z umowy o pracę bądź jednej z umów cywilnoprawnych, te pozyskiwane z działalności należy rozliczyć w deklaracji PIT-36. Mogą być one opodatkowane wyłącznie skalą podatkową (na zasadach ogólnych). Formularz zawiera rubrykę, w której można wykazać przychody, dochód, koszty oraz podatek należny z tytułu prowadzenia działalności nierejestrowanej. Podatnik, który uzyskuje przychody z firmy bez rejestracji, wypełnia pola 116-119, z kolei w sytuacji, w której działalność nierejestrowaną prowadził współmałżonek – pozycje od 174. do 177. W przypadku tego rodzaju działalności nie trzeba natomiast odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy co miesiąc – są one rozliczane w zeznaniu rocznym składanym za rok poprzedni. Do 30 kwietnia należy zatem złożyć formularz PIT-36 – działalność nierejestrowana wymaga też zapłacenia podatku od osiągniętych w jej ramach dochodów właśnie w tym terminie. Co ważne, prowadząc działalność nierejestrowaną, można rozliczać się wspólnie ze współmałżonkiem.

Jak obliczyć przychody dla celów rozliczenia podatkowego?

W celu obliczenia przychodów z działalności nierejestrowanej dla celów rozliczenia podatkowego należy wziąć pod uwagę otrzymane pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość świadczeń otrzymanych w naturze i innych świadczeń nieodpłatnych. Za przychód podatkowy uznaje się zatem wyłącznie te kwoty, które klient zapłacił za usługę bądź towar – bonifikata, skonto czy wartości zwrotów nie są w tym przypadku uwzględniane. Kwoty należne, które nie zostały jeszcze otrzymane, stają się przychodem podatkowym w chwili, w której klient dokona zapłaty.

Jak dokumentować koszty w działalności nierejestrowanej?

Rozliczając się z prowadzenia działalności nierejestrowanej w PIT-36 można wykazać koszty, które zostały w związku z nią poniesione, a następnie pomniejszyć dochód do opodatkowania. Wśród kosztów, które można uwzględnić w zeznaniu rocznym, wymienia się m.in. rachunki za prąd, zakup towarów, które są później sprzedawane czy też opłaty za surowce wykorzystywane do wytworzenia wyrobów na sprzedaż. Aby móc udokumentować wszystkie te koszty, należy gromadzić wszelkie dowody zakupu – np. faktury i paragony, najlepiej z danymi (imię, nazwisko, adres itp.).

Działalność nierejestrowa a podatek VAT

Prowadząc działalność nierejestrowaną, można skorzystać ze zwolnienia z VAT – sprzedaż w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekracza bowiem zazwyczaj 200 tysięcy zł. Trzeba jednak mieć na uwadze, że nie przysługuje ono podatnikom, którzy sprzedają:

• towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy o VAT, a więc wyroby jubilerskie, metale szlachetne, złom pochodzący z tych metali;
• towary opodatkowane podatkiem akcyzowym oprócz energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych i samochodów osobowych innych niż nowe, zaliczanych do środków trwałych, które podlegają amortyzacji;
• niektóre budynki/budowle bądź ich części;
• tereny budowlane;
• nowe środki transportu;
• w przypadku sprzedaży online – produkty takie jak środki toaletowe i kosmetyczne, elektronika, komputery, wyroby optyczne, nieelektryczny sprzęt gospodarstwa domowego, maszyny;
• w przypadku sprzedaży hurtowej lub detalicznej – części samochodów oraz motocykli.

Zwolnienie nie dotyczy również osób, które świadczą usługi z zakresu prawa, doradztwa (poza doradztwem rolniczym), ściągania długów (m.in. factoringu) czy jubilerstwa, a także tych, które nie posiadają siedziby działalności na terenie Polski. Ci podatnicy mają obowiązek zarejestrować się jako czynny podatnik VAT – bez względu na to, jaka jest wartość ich sprzedaży.

Działalność nierejestrowana – jak zacząć?

Aby móc prowadzić działalność nierejestrowaną, nie trzeba dopełniać żadnych skomplikowanych formalności. Nie wymaga ona bowiem wpisu w CEIDG czy zgłaszania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy jedynie pamiętać o tym, aby przestrzegać aktualnych limitów przychodów – w przeciwnym razie konieczne jest już zarejestrowanie firmy. Podstawę w działalności nierejestrowanej stanowi także prowadzenie ewidencji przychodów – właśnie w celu potwierdzenia, że nie przekraczają one 75% minimalnego wynagrodzenia. Trzeba ponadto mieć na uwadze, że działalność nierejestrowana może być prowadzona tylko wówczas, jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie była wykonywana działalność gospodarcza.

źródło: symfonia.pl